ONDERWIJS

Taalambassadeurs helpen laaggeletterden

Ongeveer 1,3 miljoen inwoners van Nederland tussen 16 en 65 jaar zijn laaggeletterd. Onder de Brabanders komt dit neer op 175.000 laaggeletterden. Zij hebben moeite met lezen, schrijven en communiceren in het Nederlands. Dit beïnvloedt veel aspecten van hun leven, zoals gezin, werk en sociale contacten. En dan is er nog de schaamte.

Lees meer

Het klinkt tegenstrijdig, maar eenvoudige taal hanteren is best ingewikkeld.

Cubiss in Tilburg streeft er naar dat iedereen kan deelnemen aan de maatschappij.

Niemand mag aan de kant komen te staan. De organisatie adviseert en ondersteunt organisaties (in Brabant en Limburg) die bezig zijn met vraagstukken rondom lezen, leren en informeren. Denk daarbij aan taal, gezondheid, financiën, digitale- en sociale vaardigheden. Cubiss werkt samen met bibliotheken, het regionale onderwijs, welzijnsinstellingen, gemeenten en de Stichting Lezen & Schrijven.

Yvonne van den Berg is projectleider Versterken taalvaardigheid bij Cubiss “Het is bijna onvoorstelbaar dat in welvarend Nederland 1 op de 9 inwoners laaggeletterd is. Bij 65-plussers is dat zelfs 1 op de 5.”

Belangrijke woorden
“Als je laaggeletterd bent, kun je wel lezen en schrijven, maar mis je de belangrijke woorden in een zin en snap je hierdoor niet altijd de essentie. Dit kan een enorme impact hebben op je leven.”

‘Het is bijna onvoorstelbaar dat in welvarend Nederland 1 op de 9 inwoners laaggeletterd is.’

Yvonne van den Berg | projectleider Cubiss

Voor Cubiss is de provincie de belangrijkste opdrachtgever. “Op dit moment zijn we bezig met een 4-jarige opdracht rondom taalvaardigheid”, aldus Van den Berg. “Daarbij ligt de focus op taalvaardigheid op de werkvloer, de doelgroep nieuwe Brabanders en buitenschoolse (taal-)activiteiten voor laagtaalvaardige jongeren.”

Landelijk, provinciaal en gemeentelijk zijn veel partijen actief op taalvaardigheid. Om zo veel mogelijk mensen te bereiken, worden de krachten waar mogelijk gebundeld. De regionale taalnetwerken spelen hierin een belangrijke rol.

Cubiss werkt graag samen met taalambassadeurs: ervarings­deskundigen die weten hoe het is om laaggeletterd te zijn. Door hun ervaring kunnen ze de doelgroep goed aanspreken en stimuleren om een taalcursus te gaan volgen in het Taalhuis.

Testpanel
Van den Berg: “Vanuit de stichting ABC is een testpanel gevormd van voormalig laaggeletterden. Zij beoordelen teksten van diverse instellingen op begrijpelijke taal. Zo’n panel blijkt hard nodig, want er is nog heel veel te verbeteren op dat gebied.”

Als je laaggeletterd bent, kun je wel lezen en schrijven.
V.l.n.r.: Ria van Ras, Yvonne van den Berg en Toon Heijms.

Het klinkt tegenstrijdig, maar eenvoudige taal hanteren is best ingewikkeld, zegt Van den Berg. “Eenvoudige taal voor jou en mij is misschien erg ingewikkeld voor iemand die moeite heeft met lezen. Je moet daarmee dus rekening houden, maar ook weer niet te kinderachtig formuleren. Er zijn op taalgebied nog veel stappen te zetten voor veel organisaties. De tests van het panel geven dat duidelijk aan.”

‘Ik had nooit gedacht dat lezen zo rustgevend en leuk kon zijn.’

Toon Heijms | taalambassadeur

Toon Heijms (59) uit Sint-Oedenrode is alweer 6 jaar taalambassadeur. “En ik blijf dat doen zolang ze mij daarvoor vragen. Ik weet uit eigen ervaring hoe het is als je moeite hebt met lezen en schrijven. Het is lastig om daar voor uit te komen, zeker als je steeds door je omgeving als dom wordt weggezet. Ik heb het jarenlang voor mijn omgeving verborgen gehouden. Ik weet hoe ik mensen kan overhalen om toch een cursus te gaan volgen. Toen mijn kinderen mij al vroeg gingen verbeteren, wist ik dat er iets moest gebeuren.”

Eigen zaak
Sinds een paar jaar heeft Heijms een eigen zaak: Toon fietsherstel. En die loopt prima. “Had ik 20 jaar eerder moeten doen”, zegt hij “Maar toen durfde ik het nog niet aan; veel te bang om iets op te moeten schrijven. Dankzij de taalcursus is me dat nu dus wel gelukt.” Hij leest op zijn e-reader nu alle boeken van de Kameleon. “Prachtige verhalen zijn dat. Ik had nooit gedacht dat lezen zo rustgevend en leuk kon zijn. Voor mij is er een hele wereld opengegaan. Ik lees nu mijn kleinkind voor en daar geniet ik dagelijks van.”

Ria van Ras (64) uit Aarle-Rixtel viel 9 jaar geleden door de mand toen ze haar stem kwijtraakte. Ze moest voor de huisarts opschrijven wat er aan de hand was. “Ik dacht dat ik de enige op de hele wereld was die niet goed kon lezen en schrijven. De schaamte was zo groot; ik verzon overal smoesjes over om het te verbergen.” Ook zij kon aanvankelijk niet goed meekomen op school. “Ik zou mezelf wel redden; dan maar niet zo goed lezen en schrijven. En dat heb ik 40 jaar lang volgehouden.”

‘Ga weer naar school! Het is niet gemakkelijk, maar doe het alsjeblieft.’

Ria van Ras | taalambassadeur

Uiteindelijk zocht Ria van Ras toch de school weer op en is ze alweer 7 jaar in de weer als taalambassadeur. Ze raadt het iedereen van haar doelgroep aan. “Ga weer naar school! Het is niet gemakkelijk, maar doe het alsjeblieft. Ik ben er zoveel méér mens van geworden. Daar groei je van, je bént iemand.”

Logistiek

Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

LinkedIn

Contact

Naam

E-mail

Bericht

Verstuur

Aanmelden

Brabant Magazine is gratis. Nog geen abonnee? Meld u hier aan.

U kunt zich hier afmelden.

Uw naam

E-mail

Meld aan